خسروپناه: عدالت باید در تمامی قوانین و سیاستگذاریها بهعنوان یک اصل محوری مورد توجه قرار گیرد
به گزارش مرکز رسانه پژوهشکده شورای نگهبان، حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در اولین پیش نشست همایش بین المللی حقوق ملت و آزادیهای مشروع در منظومه فکری حضرت آیتالله العظمی خامنهای که با عنوان «نسبت سنجی حقوق ملت و آزادیهای مشروع با عدالت» در پژوهشکده شورای نگهبان برگزار شد به تشریح جایگاه عدالت و نسبت آن با آزادی پرداخت.
وی تأکید کرد: این نشست مقدمهای برای همایش بینالمللی اصلی است و با تدبیری حکیمانه و مشارکت مراکز علمی برگزار شده است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اهمیت عدالت در اندیشه رهبر معظم انقلاب گفت: عدالت یکی از اهداف مهم نظام اجتماعی اسلام است که هم عقل عملی بر حسن آن حکم میکند و هم وحی الهی آن را تأیید مینماید. مقام معظم رهبری نیز در نشست اخیر خود با قاریان قرآن فرمودند که عدالت مهمترین مسئله بعد از توحید است.
وی در ادامه با بررسی دو تعریف رایج از عدالت افزود: عدالت هم به معنای وضع تکوینی است که شامل نظام خلقت میشود، و هم به معنای «إعطاء کل ذی حق حقه» که به حوزه تشریع، قوانین و سیاستگذاری مربوط است. مقام معظم رهبری در سخنان خود به هر دو بُعد اشاره کردهاند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین به هفت ویژگی عدالت در منظومه فکری رهبر انقلاب اشاره کرد و گفت: «عدالت عام، مطلق، وسیع، امری غایی، فرازمانی، جانبدارانه و جامع است و این ویژگیها در تمامی ابعاد عدالت اعم از فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، حقوقی و سیاسی مطرح میشود.»
حجتالاسلام والمسلمین خسروپناه با تأکید بر این که عدالت محور اصلی نظام اسلامی است، تصریح کرد: عدالت یک حق ثابت، طبیعی و فطری، نیاز بشری، سنت الهی و اصل ثابت اسلام است و باید در تمامی قوانین و سیاستگذاریها بهعنوان یک اصل محوری مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین درخصوص برخی تصورات نادرست درباره عدالت گفت: عدالت به معنای مساوات مطلق، توزیع فقر یا تندروی نیست. برخی گمان میکنند که ایجاد هیاهو و تشکیل احزاب با شعار عدالت، خود مصداق عدالت است، درحالیکه این رفتارها گاهی عین بیعدالتی است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین به نسبت عدالت با سایر مفاهیم در اندیشه رهبر انقلاب پرداخت و بیان کرد: عدالت با مهدویت، عقلانیت، معنویت و ارزشهای اخلاقی پیوند عمیقی دارد. تمام انبیا و ائمه برای تحقق عدالت مبعوث شدهاند، و عدالتورزی نیز بدون بهرهگیری از عقلانیت و وحی امکانپذیر نیست.
حجتالاسلام والمسلمین خسروپناه در ادامه سخنان خود با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری گفت: عدالت بدون آزادی محقق نمیشود و آزادی بدون عدالت به وجود نمیآید. این جمله بهویژه نسبت تعامل میان عدالت و آزادی را در اندیشه اسلامی روشن میکند و نشان میدهد که در تفکر اسلامی، این دو مفهوم در هم تنیده و به یکدیگر وابسته هستند.
وی در ادامه به نقد لیبرالیسم و سوسیالیسم پرداخت و اظهار داشت که در تفکر لیبرالی، آزادی در اولویت است که در نهایت منجر به فدای عدالت میشود، در حالی که در تفکر سوسیالیستی، عدالت در اولویت قرار دارد. اما در اندیشه مقام معظم رهبری، عدالت و آزادی بهطور همزمان و متوازن تحقق پیدا میکنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی سپس با تبیین مفهوم آزادی در نظام اسلامی گفت: آزادی در اندیشه مقام معظم رهبری به معنای رهایی از قید و بند طاغوتها و حرکت به سوی تعالی معنوی و الهی است. آزادی برای تحقق استعدادهای انسانی است و این فرآیند در نظام عادلانه اجتماعی ممکن میشود.
حجت الاسلام و المسلمین خسروپناه در ادامه به نقش دولت اسلامی در تحقق نظام عادلانه اجتماعی و آزادیبخش پرداخت و گفت: دولت اسلامی باید قوانینی بازدارنده وضع کند که مبارزه با بیعدالتی را در پی داشته باشد. همچنین آموزش افکار عمومی و گفتمانسازی در زمینه عدالت و آزادی باید در اولویت قرار گیرد.» وی افزود که دولت باید با قاطعیت در مبارزه با بیعدالتی عمل کند و بر آموزش و ایجاد بینش عمومی در خصوص مفاهیم عدالت و آزادی تأکید کند.